Łokieć golfisty a łokieć tenisisty – czym się różnią i jak je leczyć?
Łokieć golfisty i łokieć tenisisty to choroby analogiczne. Różni je strona stawu i grupa ścięgien. Leczenie łokcia golfisty przebiega praktycznie tak samo jak leczenie tenisisty: objawowo, z fizjoterapią, adaptacją treningu i ewentualnymi procedurami małoinwazyjnymi. Obie są bolesne, ale nie stanowią istotnego ryzyka dla funkcji stawu.
Czym jest łokieć golfisty?
Łokieć golfisty polega na drobnych uszkodzeniach, czyli zmianach degeneracyjnych, w przyczepie ścięgien zginaczy nadgarstka i palców do nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej. To tendinopatia i entezopatia, tak jak łokieć tenisisty, tylko po drugiej stronie stawu – w przyczepie zginaczy.
Czym jest łokieć tenisisty?
Łokieć tenisisty dotyczy przyczepu ścięgna prostownika krótkiego nadgarstka do nadkłykcia bocznego kości ramiennej. Ból lokalizuje się po stronie bocznej, a przy łokciu golfisty Przy golfie po stronie przyśrodkowej.
Czym się różnią — porównanie
| Łokieć tenisisty | Łokieć golfisty | |
|---|---|---|
| Miejsce bólu | okolica boczna, nadkłykieć boczny kości ramiennej | okolica przyśrodkowa, nadkłykieć przyśrodkowy kości ramiennej |
| Ścięgno | prostownik krótki nadgarstka | zginacze nadgarstka i palców |
| Kiedy boli | przy obciążeniu, zaciśnięciu pięści, wyproście łokcia i nadgarstka; czasem ból spoczynkowy | przy obciążeniu, zaciśnięciu pięści, zginaniu łokcia i nadgarstka |
| Przyczyna | przeciążenie i zużycie ścięgna; sprzyjają też zaburzenia odżywiania tkanek | takie same jak przy łokciu tenisisty |
| Badania | badanie kliniczne, RTG i USG łokcia | ból przy nadkłykciu przyśrodkowym, ruchomość łokcia, funkcja nerwów w pobliżu stawu, RTG i USG |
| Leczenie | zwykle nieoperacyjne; czas na przebudowę ścięgna nawet do 2 lat; przy silnych objawach barbotage; operacja bardzo rzadko | nieoperacyjne, praktycznie tak samo: leczenie objawowe, fizjoterapia, adaptacja treningu, ewentualne procedury małoinwazyjne |
Dlaczego u jednych jest tenisista, a u innych golfista?
Do dzisiaj nie wiadomo, dlaczego niektórzy pacjenci rozwijają łokieć tenisisty, a inni łokieć golfisty. Przyczyny są jednakowe. Powtarzające się przeciążenia i zużywanie ścięgien prowadzą do drobnych zmian degeneracyjnych w przyczepie. Procesy uszkadzające odżywianie tkanek mogą sprzyjać także łokciowi golfisty, czyli podobnie jak w łokciu tenisisty po uwagę należy brać dnę moczanową, cukrzycę, nadciśnienie i papierosy.
Objawy, po których pacjent odróżnia obie choroby
Przy łokciu tenisisty ból jest w okolicy bocznej i nasila się przy wyproście łokcia i nadgarstka. Przy łokciu golfisty ból jest w okolicy przyśrodkowej i występuje przy zginaniu łokcia i nadgarstka. W obu przypadkach typowe jest obciążenie i zaciśnięcie ręki w pięść.
Po stronie przyśrodkowej diagnostyka musi uwzględnić nerwy leżące blisko stawu. Sam ból w okolicy przyśrodkowej nie rozstrzyga definitywnie przyczyny doelegliwości.. O badaniu nerwu piszę osobno przy uciśnięciu nerwu łokciowego.
Jak leczyć łokieć golfisty?
Leczenie jest nieoperacyjne i przebiega praktycznie tak samo jak leczenie łokcia tenisisty. Możliwe jest leczenie objawowe, fizjoterapia, adaptacja treningu i ewentualne procedury małoinwazyjne. Istotnym elementem jest czas związany z przebudową ścięgna.
Przy łokciu golfisty, podobnie jak w przypadku łokcia tenisisty czas przebudowy ścięgien może sięgać nawet do 2 lat. W tym okresie stosuję leki zmniejszające dolegliwości, zmniejszenie obciążenia i program rehabilitacyjny. Przy bardzo nasilonych objawach tenisisty rozważam barbotage: nakłucie przyczepu igłą pod USG w gabinecie, bez specjalnego przygotowania. Codzienna aktywność wraca praktycznie natychmiast, obciążanie kończyny zwykle po 6–12 tygodniach.
Analogicznie jak w przypadku łokcia tenisisty trwają badania, czy nakłuciu ścięgna powinno towarzyszyć podanie leku steroidowego albo osocza bogatopłytkowego – obecnie na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi.
Czy którąś z tych chorób trzeba operować?
Operację łokcia tenisisty stosuję bardzo rzadko. Polega na chirurgicznym zranieniu i oczyszczeniu przyczepu uszkodzonego ścięgna, na otwarto albo artroskopowo. Łokieć golfisty, tak jak tenisisty, jest chorobą bolesną, ale nie stanowi istotnego ryzyka dla funkcji stawu. Podstrona łokcia golfisty opisuje właśnie tę zachowawczą drogę.
Pytania, które słyszę w gabinecie
Czy łokieć golfisty to to samo co tenisisty?
To choroba analogiczna, po drugiej stronie stawu, dotycząca zginaczy, a nie prostownika krótkiego nadgarstka. Przyczyny są takie same. Nie wiemy, dlaczego u jednego pacjenta rozwija się jedna, a u drugiego druga choroba.
Czy ból po wewnętrznej stronie łokcia zawsze oznacza łokieć golfisty?
Nie. Diagnostyka obejmuje bolesność przy nadkłykciu przyśrodkowym, ruchomość łokcia i funkcję nerwów w pobliżu stawu oraz RTG i USG, żeby wykluczyć inne patologie strony przyśrodkowej (ucisk na nerw łokciowy, zmiany zwyrodnieniowe, ciała wolne i inne).
Jak długo trwa leczenie?
Istotny jest czas przebudowy ścięgna. Przy łokciu tenisisty może to trwać nawet do 2 lat, a leczenie łokcia golfisty przebiega praktycznie tak samo.
Konsultacja: dr hab. n. med. Bartłomiej Kordasiewicz, Idea Ortopedia, ul. Piękna 15, 00-549 Warszawa, tel. +48 510 802 052, poniedziałek–piątek 8:00–20:00. Umów konsultację →
O autorze
Dr hab. n. med. Bartłomiej Kordasiewicz, specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu. Prezes Polskiego Towarzystwa Barku i Łokcia w latach 2021–2023. Konsultacje: Idea Ortopedia, ul. Piękna 15, 00-549 Warszawa.
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.
