Łokieć tenisisty – objawy, leczenie i kiedy zabieg igłą pod USG (barbotage)
Leczenie łokcia tenisisty jest zwykle nieoperacyjne. Ścięgno musi się przebudować, a ten proces może trwać nawet do 2 lat. W tym czasie zmniejszam dolegliwości, odciążam kończynę i włączam program rehabilitacyjny. Przy bardzo nasilonych objawach rozważam nakłucie przyczepu ścięgna igłą pod kontrolą USG, czyli barbotage. Operację stosuję bardzo rzadko.
Co to jest łokieć tenisisty?
Łokieć tenisisty to drobne uszkodzenia, czyli zmiany degeneracyjne, w przyczepie ścięgna prostownika krótkiego nadgarstka do nadkłykcia bocznego kości ramiennej. Należy do tendinopatii — zmian wewnętrznej budowy ścięgna — albo do entezopatii, czyli zmian w okolicy przyczepu ścięgna do kości, tak zwanej entezy. Szerszy opis jest na stronie łokieć tenisisty.
Choroba jest bolesna, ale nie powoduje istotnego zagrożenia dla stawu. Dlatego leczenie zaczyna się od edukacji, a nie od operacji.
Jakie są przyczyny łokcia tenisisty?
Przyczyn jest wiele. Uważa się, że powtarzające się przeciążenia i zużywanie ścięgna prowadzą do drobnych zmian degeneracyjnych w przyczepie ścięgna do kości. Sprzyjać mogą też procesy związane z odżywianiem tkanek: dna moczanowa, cukrzyca, nadciśnienie albo palenie papierosów.
Najczęstsze objawy łokcia tenisisty
Najczęstszy objaw to ból okolicy bocznej łokcia, dokładnie przy nadkłykciu bocznym kości ramiennej. Pojawia się zwykle przy obciążeniu, przy zaciśnięciu ręki w pięść albo podczas wyprostu łokcia i nadgarstka. W bardziej nasilonej postaci mogą dojść bóle spoczynkowe.
Jak wygląda diagnostyka?
Diagnostyka polega na badaniu klinicznym: ocenie bolesności i ruchomości łokcia. Badania obrazowe mają wykluczyć inne problemy okolicy bocznej łokcia. Rutynowo wykonuję RTG łokcia, żeby ocenić kość, oraz USG łokcia, żeby ocenić tkanki miękkie, w tym ścięgna.
Łokieć tenisisty — leczenie nieoperacyjne
Istotnym elementem leczenia jest czas, bo zmienione ścięgno musi się przebudować. Proces ten może trwać nawet do 2 lat. W tym okresie stosuję:
- leki zmniejszające dolegliwości,
- zmniejszenie obciążenia kończyny,
- program rehabilitacyjny, który może łagodzić objawy i umożliwiać stopniowy powrót do aktywności.
Potrzebna jest analiza aktywności sportowej i często jej modyfikacja. Szczegóły tej ścieżki są na podstronie leczenie łokcia tenisisty.
Kiedy zabieg igłą pod USG, czyli barbotage?
Przy bardzo nasilonych objawach rozważam działanie małoinwazyjne: nakłucie przyczepu ścięgna igłą pod kontrolą USG. To procedura barbotage. Jej celem jest stworzenie drobnych uszkodzeń ścięgna, dzięki czemu proces tworzenia blizny — a więc przebudowy ścięgna — mógłby przebiegać szybciej.
Trwają badania naukowe, które mają określić, czy nakłuciu ścięgna powinno towarzyszyć podanie leków, na przykład steroidowych, albo substancji przyspieszających gojenie, na przykład osocza bogatopłytkowego. Tego nie rozstrzygam w tekście szerzej, niż pozwala materiał ze strony: pytanie jest otwarte.
Barbotage wykonuję rutynowo w gabinecie zabiegowym, bez specjalnego przygotowania, bo nie jest to zabieg operacyjny. Powrót do aktywności dnia codziennego następuje praktycznie natychmiast. Powrót do obciążania kończyny ma miejsce po zakończeniu przebudowy ścięgna, zwykle w okresie 6–12 tygodni od zabiegu.
Kiedy operacja łokcia tenisisty?
Leczenie operacyjne łokcia tenisisty stosuję bardzo rzadko. Polega na chirurgicznym zranieniu i oczyszczeniu powierzchni przyczepu uszkodzonego ścięgna. Można je wykonać na otwarto albo techniką artroskopową.
Pytania, które słyszę w gabinecie
Czy łokieć tenisisty zagraża stawowi?
Jest to choroba bolesna, choć niepowodująca istotnego zagrożenia dla stawu. Dlatego tak ważna jest edukacja i modyfikacja obciążenia, a nie pośpiech do operacji.
Czy barbotage to operacja?
Nie. To nakłucie przyczepu ścięgna pod kontrolą USG, wykonywane w gabinecie zabiegowym, bez specjalnego przygotowania.
Kiedy wrócę do obciążania ręki po barbotage?
Do codziennej aktywności zwykle od razu. Do obciążania kończyny po przebudowie ścięgna, zwykle po 6–12 tygodniach od zabiegu.
Konsultacja: dr hab. n. med. Bartłomiej Kordasiewicz, Idea Ortopedia, ul. Piękna 15, 00-549 Warszawa, tel. +48 510 802 052, poniedziałek–piątek 8:00–20:00. Umów konsultację →
O autorze
Dr hab. n. med. Bartłomiej Kordasiewicz, specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu. Prezes Polskiego Towarzystwa Barku i Łokcia w latach 2021–2023. Konsultacje: Idea Ortopedia, ul. Piękna 15, 00-549 Warszawa.
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.
